ท้ายเกมหมากรุก

เมื่อเหลือหมากไม่กี่ตัว คิงจะกลายเป็นหมากที่ออกรบได้ และเบี้ยตัวเดียวก็ตัดสินเกมได้ ผลทุกข้อในหน้านี้ตรวจแล้วด้วยเทเบิลเบส Syzygy ของ lichess ซึ่งรู้ผลของทุกตำแหน่งที่มีหมากไม่เกินเจ็ดตัว

ใช้คิงให้เป็นประโยชน์

ช่วงกลางเกมคิงต้องหลบ เมื่อควีนหายจากกระดานแล้ว โอกาสถูกรุกจนลดลงมาก ให้เดินคิงเข้าหากลางกระดานและเบี้ย

คิงกับเบี้ย: ออปโพสิชัน

คิงสองตัวยืนติดกันไม่ได้ เมื่อคิงหันหน้าเข้าหากันโดยมีช่องว่างคั่นหนึ่งช่อง ฝ่ายที่ไม่ต้องเดินจะครองออปโพสิชัน (opposition) คิงอีกตัวต้องหลีกทาง

ในภาพด้านล่าง เบี้ยขาวอยู่ที่ e4 และคิงหันหน้าเข้าหากันที่ e5 กับ e7 ถ้าคิงขาวไปถึง d6, e6 หรือ f6 ได้ เบี้ยจะเลื่อนขั้นได้

ตาฝ่ายดำเดินฝ่ายดำต้องหลบ แล้วคิงขาวก็เดินไปที่ d6, e6 หรือ f6 ฝ่ายขาวชนะ

ตาฝ่ายขาวเดินตำแหน่งเดียวกันแต่เป็นตาฝ่ายขาว เบี้ยช่วยไม่ได้เพราะคิงของตัวเองขวางอยู่ ฝ่ายดำจึงครองออปโพสิชันไว้ได้ ผลคือเสมอ

สองภาพนี้ต่างกันแค่ว่าเป็นตาของใคร

กฎสี่เหลี่ยม

คิงจะไล่ทันเบี้ยผ่านหรือไม่ ลองนึกภาพสี่เหลี่ยมจัตุรัสจากเบี้ยไปถึงแถวที่เบี้ยเลื่อนขั้น ถ้าคิงฝ่ายป้องกันเดินเข้าไปในสี่เหลี่ยมนั้นได้ในตาของตัวเอง ก็จะจับเบี้ยได้

ตาฝ่ายดำเดินสี่เหลี่ยมของเบี้ย a4 คือจาก a4 ถึง e8 ฝ่ายดำเดินเข้าไปด้วย …Ke5, …Ke6 หรือ …Ke7 แล้วจับเบี้ยได้ ผลคือเสมอ

ตาฝ่ายดำเดินถ้าฝ่ายขาวเดินก่อน a5 จะหดสี่เหลี่ยมเหลือ a5–d8 คิงที่ f6 เข้าไปไม่ทัน และเบี้ยได้เลื่อนขั้น

เบี้ยที่ยังอยู่ช่องเริ่มต้นเดินได้สองช่อง จึงให้วาดสี่เหลี่ยมเหมือนมันอยู่สูงขึ้นไปแล้วหนึ่งแถว

ท้ายเกมเรือ: สร้างสะพาน (Lucena)

เบี้ยขาวอยู่ที่ g7 และคิงขาวอยู่ข้างหน้า เรือดำบนแถวตั้ง h กันไม่ให้คิงขาวออกทางนั้น ส่วนเรือขาวที่ e1 กันคิงดำไว้ไกลออกไปตั้งแต่แถวตั้ง d

ตาฝ่ายขาวเดินRe4 ชนะ ต่อมาเรือตัวนี้จะไปขวางการรุกที่ g4

ตาเดินหลักคือ 1.Re4 Rh1 2.Kf7 Rf1+ 3.Kg6 Rg1+ 4.Kf6 Rf1+ 5.Kg5 Rg1+ 6.Rg4 การรุกหยุดลง และเบี้ยได้เลื่อนขั้น

ท้ายเกมเรือ: การป้องกันแบบ Philidor

คิงฝ่ายป้องกันยืนอยู่หน้าเบี้ย ให้วางเรือไว้บนแถวนอนที่อยู่หน้าเบี้ยของคู่แข่ง ในที่นี้คือแถวที่ 6 คิงขาวจะเดินขึ้นมาไม่ได้

ตาฝ่ายดำเดินมองจากฝั่งฝ่ายดำ ฝ่ายดำเก็บเรือไว้ที่แถวที่ 6 และเสมอได้

เมื่อฝ่ายขาวเดิน e6 คิงขาวจะไม่มีที่กำบังข้างหน้าอีก ตอนนี้ให้ถอยเรือลงไปแถวที่ 1 เช่น …Rb1 แล้วรุกจากด้านหลัง

ตาฝ่ายขาวเดินเรือดำถอยกลับแถวหลังของตัวเองเร็วเกินไป Kf6 ซึ่งเป็นตาเดียวที่ชนะ ทำให้คิงขาวเข้ามาได้

ระวังอับ

เมื่อกำลังชนะ ก่อนเดินทุกตาให้ตรวจว่าคิงฝ่ายที่กำลังแพ้ยังมีที่เดิน รูปแบบการรุกจน มีตัวอย่างที่เดินควีนผิดตาเดียว แล้วเกมที่ชนะกลายเป็นเสมอ

เล่นหมากรุก